ITIL® jako biblioteka najlepszych praktyk przedstawia rekomendacje w zakresie organizacji procesów zarządzania usługami informatycznymi. Istotną cechą tego opisu jest pewien poziom abstrakcji przedstawianych treści, tak by zdefiniowane wymagania były uniwersalne i możliwe do zastosowania w każdej organizacji informatycznej, niezależnie od skali, czy używanej technologii.
W przeciwieństwie do norm ISO, ITIL® nie jest standardem preskryptywnym, co umożliwia swobodną jego adaptację do konkretnych potrzeb organizacji i wyzwań jakie przed nią stają. Inaczej mówiąc korzystanie z najlepszych praktyk ITIL® opiera się na przyjęciu rekomendowanej mapy procesów, listy pojęć i definicji, a dla poszczególnych procesów - generycznych przebiegów i definicji ról (adopt). Nie zwalnia to jednak z konieczności precyzyjnego opisania procesów, udokumentowania ich przebiegów, aż po niskopoziomowe procedury i instrukcje stanowiskowe, dostosowując wymagania zdefiniowane w bibliotece ITIL® do specyfiki danej organizacji (adapt). Podejście to nazywa się z angielska adopt and adapt.
Powstaje wiele modeli bazujących na standardzie ITIL® i wprowadzających do tego popularnego standardu nowe elementy, które są:

• Uszczegółowieniem zapisów ITIL®;
• Rozszerzeniem standardu ITIL® o elementy nie pokryte zakresem biblioteki.

Miedzy innymi dzięki takim działaniom ITIL® żyje i wciąż się rozwija.
Każda firma decydując się na stosowanie najlepszych praktyk ITIL® tworzy własny model. Oto przykłady popularnych modeli opartych na najlepszych praktykach ITIL®, które ze względu na swoją elastyczność sąmożliwe do stosowania w innych organizacjach:

CTP ITSM Reference Model
"...jest efektem wieloletnich doświadczeń w stosowaniu wytycznych biblioteki ITIL® w praktyce biznesowej."
Więcej...

Microsoft Operations Framework (MOF)
"...łączy [ITIL's] wspólne standardy przemysłowe z konkretnymi wytycznymi dla wykorzystywania produktów i technologii Microsoft."
Więcej...

HP IT Service Management Reference Model
"...oparte na doświadczeniu Hewlett-Packard w zarządzaniu oraz procesach, ITIL i najlepszych praktykach."
Więcej...

IPW Model (by KPN Telecom and Quint Wellington Redwood)
"...celem tego modelu jest przyjrzenie się relacjom między procesami ITIL oraz zapewnienie schematu dla organizacji ICT."
Więcej...